Do udaru dochodzi, gdy przepływ krwi do mózgu zostanie przerwany. Może się tak stać z wielu różnych przyczyn, ale w wielu przypadkach „winowajcą” jest wysokie ciśnienie krwi, które osłabia tętnice mózgowe i sprawia, że łatwiej pękają lub się zatykają. Dlatego uznaje się, że wysokie ciśnienie krwi to najważniejszy czynnik ryzyka wystąpienia udaru. (1)

Jak bardzo rozpowszechnione jest wysokie ciśnienie krwi?

Około 26% ludności świata ma wysokie ciśnienie krwi (nadciśnienie tętnicze). Problem dotyczy ponad miliarda ludzi i każdego roku jest przyczyną około 9,4 mln zgonów. Pomimo tego miliony ludzi nie zdają sobie sprawy, że cierpią na tę przypadłość. (2, 3)

Jaka jest różnica pomiędzy wysokim ciśnieniem krwi pierwotnym i wtórnym?

Większość przypadków nadciśnienia wśród dorosłych (90–95%) to nadciśnienie pierwotne, które może mieć podłoże genetyczne, tj. dziedziczymy tendencje do jego wystąpienia. Tylko niewielki procent przypadków klasyfikuje się jako nadciśnienie wtórne (2–10%). Ten rodzaj nadciśnienia wywoływany jest przez wiele różnych czynników, jak przyjmowanie pewnych leków, nadużywanie narkotyków czy istniejące wcześniej stany chorobowe, np. słabe nerki. (4)

Skąd wiadomo, że ktoś ma wysokie ciśnienie krwi?

Wynikiem pomiaru ciśnienia krwi są dwie wartości. Pierwsza to ciśnienie skurczowe, a druga — ciśnienie rozkurczowe. Standardowo pomiar nie powinien przekraczać 120/80. Jeśli jedna z wartości jest wyższa, może to oznaczać, że cierpisz na wysokie ciśnienie krwi lub ten stan chorobowy może się u Ciebie rozwinąć.
Zwykle po ustabilizowaniu ciśnienia skurczowego ciśnienie rozkurczowe także wraca do normy. (1)

Co jest przyczyną wysokiego ciśnienia krwi?

Na wystąpienie wysokiego ciśnienia krwi wpływa wiele czynników. Ryzyko rośnie wraz z wiekiem, przy czym jest większe w przypadku mężczyzn, zwłaszcza czarnoskórych. Większe ryzyko zachorowania na nadciśnienie mają osoby, u których choroba ta występuje w rodzinie, które są otyłe, palą, nadużywają alkoholu lub stosują dietę bogatą w sól. Wysokie ciśnienie krwi może również rozwinąć się u kobiet w ciąży i osób, które chorują przewlekle, np. na nerki lub cukrzycę. (6)

Jakie są objawy wysokiego ciśnienia krwi?

Wiele osób nie wie, że choruje na wysokie ciśnienie krwi, ponieważ często daje ono niewiele objawów lub nie występują one wcale. Chory może mieć bóle głowy, duszności lub krwawienie z nosa, ale może też nie odczuwać żadnych dolegliwości. Tętnice mogą więc ulegać stopniowej degradacji, zwiększając ryzyko wystąpienia udaru, a chory może zupełnie nie być tego świadomy. Dlatego tak ważne jest badanie ciśnienia krwi minimum raz w roku po osiągnięciu pełnoletniości. (6)

Co mogę zrobić, aby ograniczyć ryzyko udaru?

Oprócz regularnych pomiarów ciśnienia możesz dbać o to, aby utrzymywać ciśnienie krwi w ryzach i uniknąć udaru. Wystarczy prowadzić zdrowy styl życia, dobrze się odżywiać i regularnie ćwiczyć, a także przyjmować leki przepisane przez lekarza. Pamiętaj — im niższe ciśnienie krwi, tym mniejsze ryzyko udaru mózgu. (1)

Źródła:

  1. WHO. A global brief on hypertension. Geneva: World Health Organisation, 2013.
  2. Benjamin EJ, Blaha MJ, Chiuve SE, et al, for the American Heart Association Statistics Committee and Stroke Statistics Subcommittee. Heart disease and stroke statistics-2017 update: a report from the American Heart Association. Circulation. 2017 Mar 7. 135 (10):e146-e603.
  3. Kearney PM, Whelton M, Reynolds K, Muntner P, Whelton PK, He J. Global burden of hypertension: analysis of worldwide data. Lancet. 2005 Jan 15-21. 365 (9455):217-23.
  4. [Guideline] Mancia G, Fagard R, Narkiewicz K, et al. 2013 ESH/ESC Guidelines for the management of arterial hypertension. 23rd European Meeting on Hypertension & Cardiovascular Protection. Available at https://www.esh2013.org/wordpress/wp-content/uploads/2013/06/ESC-ESH-Guidelines-2013.pdf.
  5. James PA, Oparil S, Carter BL, et al. 2014 Evidence-Based Guideline for the Management of High Blood Pressure in AdultsReport From the Panel Members Appointed to the Eighth Joint National Committee (JNC 8). JAMA. 2014;311(5):507–520. doi:10.1001/jama.2013.284427
  6. Katakam R, Brukamp K, Townsend RR. What is the proper workup of a patient with hypertension?. Cleve Clin J Med. 2008 Sep. 75(9):663-72.
image_pdfimage_print